Tijdens een eerste les wordt eerst de situatie op het Arabisch schiereiland voor de komst van de islam geschetst, om vervolgens dieper in te gaan op de grote maatschappelijke en politieke veranderingen die de islam met zich meebracht. Verder besteden we aandacht aan de snelle uitbreiding van het islamitische rijk .
De periode van het Abbasiedenkalifaat wordt doorgaans beschouwd als het hoogtepunt van de Arabische beschaving. Tijdens een tweede les gaan we dieper in op de culturele verwezenlijkingen van tijdens deze periode, met name in de kunst en de filosofie. Hierbij zullen we uitgaan van de culturele uitwisseling tussen de Arabieren en de volkeren waarmee zij in contact kwamen, met als centraal gegeven de vertaalbeweging.
De kruistochten vormen één van de belangrijkste crisismomenten in de relatie tussen Europa en de Arabische wereld. Tijdens de derde les bekijken we deze oorlogen vanuit een Europees én een Arabisch perspectief.
Vanaf de 16de eeuw komt het grootste deel van de Arabische wereld onder Ottomaans bewind. Het Ottomaanse rijk zal standhouden tot WO I.
Vanaf de 18de eeuw nemen de diplomatieke en handelscontacten met de Westerse mogendheden drastisch toe. Symboolmoment voor de de toenemende Westerse dominantie is de bezetting van Egypte in 1789 door Napoleon. De dominantie zal echter tot een hoogtepunt komen met de verdeling van het Midden-Oosten in mandaatgebieden onder Britse en Franse controle na WO I. Centrale thema's tijdens deze les zijn modernisering, verwestering en secularisering en de debatten die deze evoluties ontlokten, het ontstaan van de Arabische pers en de tweede grote vertaalbeweging uit de Arabische geschiedenis.
Duur : 5 lessen van 2.30 u.
Wat we vooreerst vaststellen is dat het zeer moeilijk is te spreken over 'de islamitische vrouw'. Het leven dat deze vrouwen leiden wordt evenzeer bepaald door het land waar zij leven, het sociale milieu waartoe zij behoren en hun opleidingsniveau, als door de islamitische godsdienst. Bedoeling is dan ook dat we een genuanceerde kijk krijgen op wat het wil zeggen om 'vrouw' te zijn in de Islam.
We blijven zeker stilstaan bij de praktische elementen van het islamitische recht, zoals bijvoorbeeld de kledingvoorschriften en de beruchte hoofddoekjes. De mogelijkheid bestaat om dieper in te gaan op de levens van een aantal markante vrouwen uit de islamgeschiedenis, alsook op artistieke en intellectuele prestaties van enkelen.
Een boeiende en bekijvende voordracht, waarin voldoende ruimte is voor discussie.
Duur : In principe bestaat deze reeks uit 1 of 2 sessies, maar kan uitgebreid worden.
Een langere reeks biedt het voordeel dat meer aandacht kan geschonken worden aan video-montages om de uiteenzettingen te illustreren.